Wirada Saelim (World)

Across Southeast Asia, many women migrate in search of decent work and safer conditions so they can support their families and create better futures for their children. To mark International Migrants Day 2025, we worked with women migrant workers in Rayong province to better understand their experiences, dreams, and hopes through a participatory storytelling workshop. Their reflections shaped the exhibition "Do dreams have borders?" presented this week at the International Migrants Day Symposium at Chulalongkorn University. The exhibition is organized by UN Women under the regional PROTECT project, funded by the European Union and jointly implemented with the International Labour Organization, UNICEF, and the United Nations Office on Drugs and Crime. The project promotes decent work, reduces vulnerabilities in migration, and supports the rights of women migrant workers and migrant children across Southeast Asia.

End of 2025 Reflection: SHero Thailand’s Journey SHero Thailand was founded by a survivor, someone who experienced violence and the barriers to accessing justice firsthand, and gradually grew into a volunteer-driven collective committed to survivors’ rights. From its beginnings in 2016, SHero has continued to grow, and in 2025 was formally established as the Foundation for Gender Justice (SHero Thailand). Along the way, we have worked alongside survivors, lawyers, psychologists, activists, and young people to address gender-based violence through survivor-centered legal support, capacity building, and advocacy.

“พุทธเถรวาทซึ่งเป็นพุทธที่เป็นอัตลักษณ์ของบ้านเรา จะอยู่ในโลกสมัยใหม่นี้อย่างไร พระที่เรารู้สึกว่าเป็นพระที่กราบไหว้ได้ เขาควรจะมีธรรมวินัยอย่างไร เราคิดว่านี่เป็นโจทย์ใหญ่” ที่ผ่านมามีหลายปรากฏการณ์ที่ทำให้สังคมไทยตั้งคำถามกับพฤติกรรมของพระสงฆ์และความโปร่งใสในการบริหารจัดการของวัดหลายแห่ง จะว่าเกิดขึ้นครั้งแรกก็ไม่ใช่ แต่เกิดขึ้นทีไร ชาวพุทธหลายคนก็กังวลว่าพระศาสนาจะเสื่อม เพราะในความศรัทธาของฆราวาสจำนวนไม่น้อย พระสงฆ์เปรียบเสมือนตัวแทนทางศีลธรรมผู้เลือกเดินทางธรรมเพื่อฝึกตน แสวงหาการหลุดพ้นจากอัตตา ไม่ใช่มาห่มผ้าเหลืองเพื่อยึดติดกับสีกา เงินทอง หรือยศถาบรรดาศักดิ์

หลายคนที่กำลังทำงานภายในเพื่อเยียวยาทรอม่าหรือบาดแผลทางใจ อาจจะเดินมาถึงจุดที่เข้าใจอย่างลึกซึ้งว่า ความเจ็บปวดที่เราเผชิญในวัยเด็กและยังส่งผลต่อเราในปัจจุบัน เป็นความเจ็บปวดที่ถูกส่งต่อกันมาจากรุ่นสู่รุ่นในสายธารของครอบครัว ในสังคมที่เต็มไปด้วยความรุนแรงและไม่เอื้อต่อการเยียวยา พ่อแม่ของพวกเราไม่สามารถรักษาบาดแผลเหล่านี้ให้หายดีได้ภายใต้ทรัพยากรที่มีจำกัด มันจึงถูกส่งทอดมาสู่รุ่นเรา แม้ว่าจะไม่มีพ่อแม่คนไหนตั้งใจทำให้ลูกเจ็บปวดก็ตาม

จิตวิทยานิเวศน์เชื่อว่า สภาพแวดล้อมไม่ใช่แบ็กกราวด์ในชีวิตของเรา แต่เป็นส่วนหนึ่งในชีวิตที่เราสัมพันธ์ด้วยโดยตรง เช่น ถ้าเราเติบโตมาโดยที่ไม่ได้วิ่งเล่นในป่าหรือพื้นที่ที่มีต้นไม้เลย เวลาเจอต้นไม้ เราก็อาจจะมีการรับรู้และพฤติกรรมต่างไปจากคนที่โตมากับต้นไม้ เมื่อเห็นต้นไม้ เขาอาจนึกถึงการเล่น เจอต้นไม้ใหญ่ก็ต้องปีนสิ เหมือนตอนเด็กๆ ที่ได้เล่นสนุกไง สำหรับเขา ต้นไม้ “ให้” ความสนุกหรือการได้เป็นอิสระ บางคนอาจจะชอบไปนั่งใต้ต้นไม้ เพราะต้นไม้ “ให้” ร่มเงา ความสงบ หรือโอกาสในการผ่อนคลาย ชวนนึกดูว่า ทำไมหลายคนถึงตั้งตารอวันที่จะได้หยุดยาวไปเที่ยวภูเขาหรือทะเล? ชวนถามต่อว่า สภาพแวดล้อมแบบนั้น “ให้” อะไรกับเรา และส่งผลต่อพฤติกรรมและอารมณ์ของเราอย่างไรเมื่อเทียบกับชีวิตช่วงทำงานติดๆ กันเป็นเดือนๆ ในเมือง

“[Rape survivors] can’t tell anyone. So we must help them feel confident. So that they can hold the perpetrator accountable.” Meet the human rights defenders from the Social Equity Promotion Foundation providing assistance for Thailand’s survivors of domestic violence.

Meet Kanchana “Kan” Di-ut—a survivor, mother of two, who advocates for the rights of gender-based violence survivors. She shares a message: “Women who survived rape and sexual assault in every form, we are never stained.”

Suthai Khunchanakol, aka "Kwi Kwi," is a Thai-Karen activist making education accessible to Karen youth on the border. On World Humanitarian Day, we acknowledge humanitarian workers and others working to make a difference.

“ขอพูดแบบหยาบๆ หน่อยนะครับ ถ้ามึงเกิดมาเป็นเพศชาย มึงมีสองทางเลือกเท่านั้นคือเรียนรด. หรือไม่ก็ไปเกณฑ์ทหารจับใบดำใบแดง” ชายไทยกี่คนแล้วที่ไม่ได้ใฝ่ฝันอยากเป็นทหาร แต่ต้องทิ้งเงิน ทิ้งโอกาส ทิ้งภาระไว้ให้ครอบครัว เมื่อจับได้ใบแดงเข้าไปเป็น “ไพร่” ในระบบศักดินาใหม่ที่มีนายพลเป็น “เจ้าขุนมูลนาย” ในเครื่องแบบ รด. หรือ ใบแดง เป็นชายไทยควรเลือกได้แค่นี้?

ภาพประชาชนชาวยูเครนจากหลากหลายอาชีพจับอาวุธต่อสู้กับกองทัพรัสเซีย ชวนให้นึกถึงภาพของ มาวิ และคนหนุ่มสาวอีกหลายคนในเมียนมาที่ตัดสินใจทำสิ่งเดียวกัน “สงคราม” เป็นคำที่ค่อยๆ ชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ เมื่อพูดถึงอนาคตของเมียนมาหลังการรัฐประหารเมื่อต้นเดือนกุมภาพันธ์ 2564 การปราบปรามฝ่ายต่อต้านอย่างหนัก กระทั่งสังหารประชาชนบริสุทธิ์โดยกองทัพทหารเมียนมาของ มิน อ่อง หล่าย บังคับให้คนหนุ่มสาวหนีเข้าป่า ละทิ้งความฝันและชีวิตปกติ

'หาดใหญ่' เมืองที่กำลังตาย ? หลังเผชิญกับสภาวะเศรษฐกิจซบเซามาก่อนสถานการณ์โควิด ทำให้หลายกิจการทยอยปิดตัว จนเสียงคนหาดใหญ่สะท้อนออกมาว่า “มันเงียบมาก” แต่ภายใต้ความเงียบ มีอะไรซ่อนอยู่ ?

“ด่านอยู่บนถนน ก็ไม่ต่างจากทหารอยู่ในการเมือง” สมัชชาประชาสังคมเพื่อสันติภาพ ระบุว่า ปี 2561 พื้นที่ปัตตานี ยะลา นราธิวาส และ 4 อำเภอของสงขลา มีด่านตรวจอยู่ทั้งสิ้น 1,887 จุด คุยกับทีมผู้สร้างเพจ Danjit-ด่านจิต ที่ตั้งคำถามถึงความจำเป็นของ ‘ด่านความมั่นคง’ ว่าช่วยให้คนรู้สึกปลอดภัย หรือรู้สึกถูกคุกคาม

“เราบอกว่าเราไม่เอาแล้วที่เขาจะให้ ความเจริญที่ว่านั้น เพราะบ้านเราเจริญอยู่แล้ว” ชาวจะนะที่เดินทางจากจ.สงขลา มาหน้าทำเนียบรัฐบาล เพื่อทวงสัญญาการยุตินิคมอุตสาหกรรมจะนะ และเรียกร้องให้รัฐบาลทำการประเมิน SEA อย่างมีส่วนร่วม นอกจากจะโดนเจ้าหน้าที่เกินสองร้อยคนสลายการชุมนุมและจับกุมตัวขึ้นรถผู้ต้องขังเมื่อ 6 ธันวาคมปีก่อน ชาวจะนะ 36 คนต้องกลับบ้านไปในฐานะ ‘ผู้ต้องหา’ ส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงมีอายุ มากที่สุดคือ 70 ปี คุยกับ ‘นักรบผ้าถุง’ กลุ่มผู้หญิงจะนะที่อยู่ด่านหน้าปกป้องสิทธิชุมชน ว่าเครือข่ายจะนะรักษ์ถิ่นมอง ‘การพัฒนา’ ต่างจากการตีมูลค่าของทะเลโดยทุนและรัฐบาลอย่างไร

ประเทศไทยปีหน้าจะดีขึ้นไหม? คนไทยจะกินดีอยู่ดี ? เราจะมีนายกฯ ใหม่ ? ฯลฯ จากสารพัดคำถามที่คนเลือกถาม ‘หมอดู’ เราชวน 4 หมอดูมาเปิดไพ่ทำนายดวงเมือง-ดวงประชาชน เพื่อคลายสงสัยว่าจะไปพ้นจากประเทศสิ้นหวังได้จริงไหม

“การที่มองว่าเพศจริงๆ มันมีแค่ชายกับหญิง คุณติดอยู่แค่ตรงอวัยวะเพศแค่นั้น” ทั้ง ‘แชทหลุด’ ของทวีเกียรติ มีนะกนิษฐ อาจารย์นิติศาสตร์ มธ. ที่กล่าวว่า “ความหลากหลายทางเพศไม่มี” และ ‘คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ’ ที่ระบุว่าพื้นฐานของกฎหมายเป็นไปตามกฎแห่งธรรมชาติ การสมรสจึง "สงวนไว้เฉพาะชายและหญิงตามเพศที่กำเนิด” ทั้งสองเหตุการณ์นี้กำลังสะท้อนว่า ผู้มีอำนาจวินิจฉัยกฎหมายในตุลาการของไทย เข้าใจเรื่องเพศเพียงแค่มิติของอวัยวะเพศใช่หรือไม่? ในวันที่ “ความรัก” ของแต่ละคู่ ยังไม่ได้รับสิทธิที่เท่าเทียม ‘วอยซ์’ ชวนทำความเข้าใจเรื่องความหลากหลายทางเพศ ผ่านบทสนทนากับ ‘ดาวฟ้า’ ศิลปินอิสระ ผู้นิยามตนเองว่าเป็น ‘เจนเดอร์ฟลูอิด’ เจ้าของผลงาน The Kiss under Democracy ที่ต้องการสะท้อนว่า ความรักไม่ว่าของเพศใดก็สวยงามเท่ากัน